Artan petrol ve doğalgaz fiyatlarına bağlı olarak, 2002’den itibaren büyüme trendi içine giren Endonezya, ekonomik koşullarını hızla iyileştirerek yeni bir fırsatlar ülkesi haline geldi. Uzakdoğu’da en çok ticaret yaptığımız altıncı ülke olan Endonezya ile ticaret hacmimiz 2007’de 1,5 milyar doları aştı.

Sumatra

Dünyada kauçuk üretiminde ikinci, kahve üretiminde dördüncü, palm yağı ihracatında Malezya’dan sonra ikinci sırada yer alan Endonezya, tarım ülkesi profili çiziyor olsa da son dönemlerdeki büyümesinde imalat sanayisinin önemli payı var. 242 milyonluk nüfusu ile geleceğin önemli pazarlarından biri olarak gösterilen Endonezya’da Türk şirketler için; enerji ekipmanı, inşaat malzemeleri ve gıda sektörlerinde önemli fırsatlar mevcut.

Global eğilimler dikkate alındığında, 2050 yılı itibariyle dünya ticaretinin ilk iki sırasında Güneydoğu Asya-Pasifik bölgesi ülkelerinin yer alacağı ve toplam ticaretin yaklaşık yüzde 50’sinin bu bölgede yoğunlaşacağı tahmin ediliyor. Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) da, buradan yola çıkarak 2005 yılında bu bölgeye dikkat çekebilmek için bir plan ortaya koymuştu. DTM’nin uygulamaya koyduğu “Asya-Pasifik Stratejisi” ile beş yıl sonunda bölgeye ihracatın ilk etapta 8 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. Önümüzdeki yıllarda ciddi birekonomik büyümenin yaşanacağı bu bölgede ön plana çıkan ülkelerden biri de Endonezya. Zira, zengin petrol ve doğalgaz kaynakları, ucuz işgücü, 242 milyonluk nüfusu ve uluslar arası deniz taşımacılığı yollarının üzerinde bulunması, son dönemde Endonezya’yı uluslararası arenada cazip ülkelerden biri haline getirdi. Güneydoğu Asya ile Avustralya arasında yaklaşık 13 bin adadan oluşan Endonezya, günümüzde gelişmekte olan ülkeler içerisinde yüksek büyüme performansı sergiliyor. Şu an Uzakdoğu’da en çok ticaret yaptığımız altıncı ülke durumunda olan Endonezya ile ticaret hacmimiz ise sürekli artış halinde. 2007’yi 1.5 milyar dolarlık bir ihracat rakamı ile kapattık. Enerji ekipmanı, inşaat malzemeleri ve gıda gibi sektörlerde önemli
potansiyel bulunduğu dikkate alındığında önümüzdeki yıllarda bu rakamın çok daha üzerinde bir ihracatın gerçekleşmesi muhtemel.

Ekonomi hızlı büyüyor Kuzeyde Malezya, doğuda Papua Yeni Gine ile komşu olan Endonezya'nın batısında ve güneyinde Hint Okyanusu bulunuyor. Topraklarının yarısından fazlası ormanlık olan ülkede z nüfusun yüzde 90'ı Müslüman. Müslümanların ardından ikinci büyük grubu ise Çinliler oluşturuyor. Her ne kadar resmi dil Endonezyaca olsa da iş yaşamında İngilizce		Jakarta
kullanılıyor. Artan petrol ve doğalgaz fiyatlarına bağlı olarak, 2002'den itibaren büyüme trendi içine giren Endonezya, 2005 yılında yüzde 5.6, 2006'da yüzde 5.9, 2007'de ise yüzde 6.3 oranında büyüme gerçekleştirdi. Bu süre zarfında imalat, inşaat ve hizmet sektörleri en fazla büyüme kaydeden sektörler olarak dikkat çekti. Economist Intelligence Unit, ülkedeki büyüme trendinin süreceğini ve büyümenin 2008 için yüzde 5.7 ve 2009 için yüzde 5.9, 2010 içinse yüzde 6 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyor. Bu büyüme oranlarıyla Endonezya, ekonomisini gözle görülür şekilde iyileştiriyor.

Tarım en önemli sektör
Endonezya, dünyanın ikinci büyük kauçuk üreticisi, dördüncü büyük kahve üreticisi konumunda. Ayrıca palm yağında da Malezya’nın ardından ikinci büyük ihracatçı. Özetle ülke nüfusunun yüzde 53’üne iş olanağı sağlayan tarım; balıkçılık ve ormancılık sektörleri de dahil edildiğinde, ülkenin en önemli istihdam kaynağı olmayı sürdürüyor. Buna karşılık imalat sanayi, Endonezya’nın son yıllarda gerçekleştirdiği ekonomik büyümenin en önemli etkenlerinden biri. Tekstil, petrokimyasallar, çimento, gübreler, temel metaller, motosiklet, kağıt, ayakkabı, mobilya, çelik, cam eşya, ev eşyası, elektronik eşyalar ön plana çıkan sektörler olarak dikkat çekiyor. Endonezya’nın dış ticaretine baktığımızda, en önemli partnerinin Japonya
olduğu görülüyor. Japonya’nın ardından Singapur, Güney Kore ve Amerika geliyor. Bu arada tüm dünyanın gündeminde olan Çin, bir süredir Endonezya’nın da gündeminde. 2005 yılında ikili ilişkileri pekiştirmek amaçlı çok boyutlu anlaşma imzalandı. Endonezya 2010 yılına kadar Çin ile arasındaki ticari hacmini 30 milyar dolara ulaştırmayı hedefliyor.

Ticari ilişkiler ivme kazandı Endonezya ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi 2002 yılından bu yana üç kat arttı. Ancak bu gelişim Türkiye lehine olmadı. İhracat ve ithalat rakamlarını tek tek ele alırsak, 2007 yılında Endonezya'ya ihracatımız bir önceki yıla göre yüzde 103 artarak 174 milyon dolara, ithalatımız ise yaklaşık yüzde 40 artarak 1.5 milyar dolara yükseldi. Rakamlardan da görüldüğü gibi iki ülke arasındaki ticaret dengesi Endonezya lehine işliyor. Bu yılın ilk dört ayında da bu tabloda herhangi bir değişiklik yok: Ocak-Nisan döneminde 112 milyon dolar ihracat yaparken, 595 milyon dolarlık ithalat gerçekleştirdik. Endonezya'ya ihraç ettiğimiz ürünlerin başında; tütün, buğday		Bali, pirinç tarlaları
unu, polyester lifler, pamuk, naylon esaslı mensucat, alüminyum hidroksit, mermer, demir ve çelik eşya, halı ve yer kaplamaları bulunuyor. Endonezya'dan ithal ettiğimiz ürünlerin arasında ise; palm yağı, kauçuk, polivinil klorür, sentetik ve suni devamsız lifler, pamuk, hava taşıtları, radar, telsiz ve uzaktan kumanda cihazı aksam ve parçaları dikkat çekiyor.

50 milyon dolarlık Türk yatırımı mevcut
Endonezya’daki 50 milyon dolar civarındaki Türk yatırımları tekstil ve madencilik alanlarında yoğunlaşmış durumda. Buna karşılık Endonezya’nın Türkiye’deki yatırımları ise yaklaşık 150 bin dolar. Türkiye’de faaliyet gösteren Endonezyalı şirket sayısı ise sadece iki. Türk şirketleri için Endonezya’daki avantajlı sektörlere bakıldığında, gıda alanında ciddi bir potansiyel olduğu görülüyor. Ülkede üretim tamamen iç pazara hitap ediyor. Buna rağmen iç talebin ancak yüzde 25’i karşılanabiliyor. Gıda alanında Türk şirketleri için özellikle makarna, bisküvi, yemeklik yağ, şişelenmiş su, süt, peynir ve konserve yiyeceklerde önemli fırsatlar söz konusu. Endonezya hububat, bakliyat, yaş meyve-sebze ve kuru meyve ürünleri ihraç etmek için son derece uygun bir coğrafya. Ülkenin gelişmekte olan ülke kategorisinde olduğu dikkate alındığında, yapı malzemeleri sektörü de dikkat çekiyor. Dolayısıyla demir çelik, çimento ve madencilik sektörlerinde de potansiyel yüksek.